Header groot testWat is een hersenvliesontsteking?

Een hersenvliesontsteking wordt ook wel nekkramp genoemd. Het is, zoals het woord al zegt, een ontsteking van de hersenvliezen die om de hersenen en het ruggenmerg liggen.

Het kan worden veroorzaakt door een bacterie of een virus. Bij een bacteriële ontsteking zijn de boosdoeners meestal streptokokken, meningokokken of pneumokokken. De belangrijkste virale verwekkers van een hersenvliesontsteking zijn het enterovirus en het herpessimplexvirus (HSV). De bacteriële vorm verloopt meestal ernstiger dan de virale vorm, maar komt minder vaak voor.

Nekkramp kan een op zich zelf staande aandoening zijn. Soms is het echter het gevolg van een andere aandoening bijvoorbeeld waterpokken, de bof of mazelen. In dit geval is er sprake van een bacteriële hersenvliesontsteking. Wanneer de nekkramp een gevolg is van een middenoorontsteking, een longontsteking of een schedelbasisfractuur is er in de regel sprake van een virale hersenvliesontsteking.

Hoe vaak komt het voor?

Een hersenvliesontsteking komt bij 1 op de 5.000 tot 10.000 kinderen voor. De bacteriën en virussen die nekkramp veroorzaken komen van nature veel voor in de neus en de keel. De meeste mensen worden hier niet ziek van. Bij kinderen van 0 tot 5 jaar komt het vaker voor dat deze verwekkers wel hersenvliesontsteking veroorzaken.

Wat zijn de klachten?

Wanneer uw kind hersenvliesontsteking ontwikkelt, kan dat er in het begin uitzien als een hele zware griep. Uw kind wordt in 1 à 2 dagen steeds zieker en zieker. De klachten die kunnen wijzen op hersenvliesontsteking zijn:

  • NekstijfheidHersenvliesontsteking
  • Hoofdpijn
  • Huidbloedinkjes (paarsrode vlekjes die niet verdwijnen wanneer u erop drukt)
  • Koorts
  • Overgeven
  • Overgevoeligheid voor licht en geluid
  • Verward
  • Sufheid
  • Slaperigheid (veranderd bewustzijn)
  • Apathisch
  • Bewustzijnsverlies

 

Nekstijfheid oftewel ‘nekkramp’ komt regelmatig voor bij een hersenvliesontsteking maar het hoeft niet altijd. Dus ook zonder deze klacht kan er sprake zijn van hersenvliesontsteking. Bij baby’s zijn de verschijnselen moeilijker te signaleren. Ze zijn vaak erg lusteloos of juist ontzettend prikkelbaar en hebben last van luierpijn (kreunen bij het optillen van de beentjes bij het verschonen).

Hersenvliesontsteking is zeker niet ongevaarlijk, de meeste kinderen genezen zonder er klachten aan over te houden maar dit is niet altijd het geval. Soms houden kinderen er blijvende restverschijnselen aan over. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Concentratiestoornissen
  • Doofheid
  • Epilepsie
  • Hersenbeschadiging
  • Gedragsproblemen (driftbuien, agressiviteit)
  • Vermoeidheid

 

Een hersenvliesontsteking kan levensbedreigend zijn en kan in sommige gevallen zelfs fataal zijn.

Wat kunt u zelf aan doen?

U kunt niets doen om een hersenvliesontsteking te voorkomen. U kunt wel zo snel mogelijk medische hulp zoeken wanneer uw kind plotseling erg ziek wordt en u nekkramp vermoedt. Wanneer uw kind zo ziek wordt dat u het niet vertrouwt, neem dan contact op met uw huisarts.

Wanneer kunt u beter naar de dokter gaan?

Wanneer uw kind zeer snel (binnen enkele uren) erg ziek wordt dan is het verstandig om zo snel mogelijk contact op te nemen met uw huisarts of huisartsenpost. Een virale hersenvliesontsteking geneest meestal binnen 14 dagen vanzelf. Bij een bacteriële hersenvliesontsteking is snel handelen erg belangrijk en moet zo spoedig mogelijk een behandeling met antibiotica gestart worden. Dit gebeurt in het ziekenhuis.

Extra informatie

Bloedvergiftiging (sepsis) wordt veroorzaakt door dezelfde virussen en bacteriën als hersenvliesontsteking. Bloedvergiftiging is gevaarlijker dan een hersenvliesontsteking. De klachten die hierbij horen zijn:

  • Zeer plotseling (binnen een paar uur) erg ziek wordenHersenvliesontsteking
  • Puntbloedinkjes (paarse niet weg te drukken vlekjes)
  • Extreme spierpijn
  • Meestal géén nekstijfheid

 

Op de website van de Nederlandse Meningitis Stichting kunt u terecht voor meer informatie over hersenvliesontsteking.
Alle kwaaltjes van a tm z onder 23062016